Słownik pojęć budowlanych i remontowych

Remont i budowa mają swój własny język. Zebraliśmy w jednym miejscu ponad 60 pojęć, które padają w rozmowach z wykonawcami, kosztorysach i ofertach — od gładzi i tynku, przez stan deweloperski i wylewkę, po ETICS, pompę ciepła i rekuperację. Każde hasło wyjaśniamy krótko i rzeczowo, żebyś wiedział, o czym mowa, i pewniej dogadał się z ekipą remontową w Trójmieście.

A

Akryl

Elastyczna masa akrylowa do wypełniania pęknięć i szczelin w miejscach malowanych, np. na łączeniu ściany z ościeżnicą. Po wyschnięciu można ją malować, w przeciwieństwie do silikonu.

B

Blat

Pozioma płyta robocza montowana na szafkach kuchennych lub w łazience. Wykonywany z laminatu, drewna, kamienia (granit, kwarc) lub konglomeratu, dopasowywany na wymiar do zabudowy.

C

Cyklinowanie

Mechaniczne szlifowanie drewnianej podłogi (parkietu, desek) w celu usunięcia starej warstwy lakieru i wyrównania powierzchni przed ponownym lakierowaniem lub olejowaniem.

D

Dybel

Element mocujący (kołek) osadzany w otworze, w który wkręca się wkręt. Rozpiera się w materiale ściany, zapewniając pewne mocowanie w betonie, cegle czy płycie karton-gips.

E

Elewacja

Zewnętrzna powierzchnia ścian budynku wraz z wykończeniem — tynkiem, okładziną czy warstwą ocieplenia. Pełni funkcję ochronną i estetyczną.

ETICS (ocieplenie ścian)

Zewnętrzny zespolony system izolacji cieplnej ścian (dawniej metoda lekka mokra). Polega na przyklejeniu styropianu lub wełny do ściany, zatopieniu siatki w kleju i nałożeniu tynku cienkowarstwowego.

F

Fotowoltaika

Instalacja przetwarzająca energię słoneczną na prąd za pomocą paneli (modułów PV) i falownika. Pozwala obniżyć rachunki za energię elektryczną w domu.

Fronty

Widoczne części mebli zabudowy — drzwiczki i szuflady szafek kuchennych czy garderoby. Decydują o wyglądzie zabudowy; mogą być lakierowane, laminowane lub fornirowane.

Fuga (spoina)

Materiał wypełniający szczeliny między płytkami ceramicznymi. Chroni przed wnikaniem wody i porządkuje wygląd okładziny; dostępna w wielu kolorach i odmianach elastycznych.

G

Gładź gipsowa

Cienka, gładka warstwa wykończeniowa nakładana na tynk lub płyty karton-gips. Wyrównuje ścianę do malowania, dając równą i estetyczną powierzchnię.

Glazura

Płytki ceramiczne szkliwione przeznaczone głównie na ściany, np. w łazience i kuchni. Cieńsze i mniej odporne na ścieranie niż płytki podłogowe.

Gres

Bardzo twarde i mało nasiąkliwe płytki podłogowe wypalane w wysokiej temperaturze. Odporne na ścieranie i mróz, stosowane na podłogi, tarasy i elewacje.

Grunt (gruntowanie)

Preparat nanoszony na podłoże przed tynkowaniem, szpachlowaniem, malowaniem czy klejeniem płytek. Wzmacnia powierzchnię, ogranicza jej chłonność i poprawia przyczepność kolejnych warstw.

H

Hydroizolacja

Warstwa zabezpieczająca konstrukcję przed wodą i wilgocią, np. folia w płynie pod płytkami w łazience czy izolacja fundamentów. Chroni budynek przed zawilgoceniem i uszkodzeniami.

I

Instalacja elektryczna

Układ przewodów, gniazd, wyłączników i zabezpieczeń rozprowadzający prąd w budynku. Nowa instalacja lub jej wymiana wymaga wykonania przez uprawnionego elektryka.

Izolacja termiczna

Warstwa materiału ograniczająca ucieczkę ciepła z budynku, np. styropian lub wełna mineralna na ścianach, dachu i podłodze. Obniża koszty ogrzewania.

J

Jastrych (wylewka)

Warstwa podkładowa podłogi, najczęściej z zaprawy cementowej lub anhydrytowej, wykonywana na stropie lub izolacji. Wyrównuje poziom i stanowi podłoże pod płytki, panele czy parkiet.

K

Kątownik

Metalowy lub aluminiowy profil w kształcie litery L, montowany dla wzmocnienia i ochrony narożników ścian (narożnik tynkarski) lub jako element łączący konstrukcje.

Klej do płytek (zaprawa klejowa)

Zaprawa na bazie cementu służąca do przyklejania glazury, gresu i innych okładzin do ściany lub podłogi. Występuje w odmianach elastycznych i szybkowiążących.

Klimatyzacja (jednostka split)

Urządzenie chłodzące (i często grzejące) pomieszczenie, złożone z jednostki wewnętrznej i zewnętrznej połączonych instalacją freonową. Split to najpopularniejszy typ w mieszkaniach i domach.

Kołek rozporowy

Rodzaj dybla, który po wkręceniu wkrętu rozpiera się w otworze, dociskając się do ścianek. Zapewnia mocowanie w materiałach pełnych, jak beton czy cegła.

Kominek

Palenisko z obudową służące do ogrzewania i dekoracji wnętrza. Może być otwarty lub zamknięty wkładem; wymaga podłączenia do sprawnego przewodu kominowego.

Kosztorys

Zestawienie planowanych prac, materiałów i robocizny wraz z cenami, przygotowywane przed rozpoczęciem inwestycji. Pozwala oszacować budżet i porównać oferty wykonawców.

L, Ł

Ława fundamentowa

Poziomy, ciągły element żelbetowy pod ścianami budynku, przenoszący obciążenia konstrukcji na grunt. Podstawa fundamentów w domach jednorodzinnych.

Listwa przypodłogowa

Profil montowany na styku podłogi i ściany, maskujący szczelinę dylatacyjną i wykańczający wygląd pomieszczenia. Wykonywana z MDF, drewna lub PVC.

M

Membrana dachowa

Wysokoparoprzepuszczalna folia układana na krokwiach pod pokryciem dachu. Chroni ocieplenie i konstrukcję przed wodą z zewnątrz, jednocześnie odprowadzając wilgoć od środka.

N

Nadproże

Belka (żelbetowa, stalowa lub prefabrykowana) nad otworem okiennym lub drzwiowym, przenosząca obciążenie ściany znajdującej się nad otworem.

O

Obróbki blacharskie

Elementy z blachy zabezpieczające newralgiczne miejsca na dachu i elewacji, np. parapety zewnętrzne, pasy nadrynnowe czy obróbki kominów. Odprowadzają wodę i chronią przed przeciekami.

Ocieplenie

Ogół prac polegających na dodaniu warstwy izolacji cieplnej do przegród budynku (ścian, dachu, podłogi) w celu zmniejszenia strat ciepła i kosztów ogrzewania.

Ościeżnica

Rama (futryna) osadzona w otworze drzwiowym, do której mocuje się skrzydło drzwi. Może być drewniana, metalowa lub z MDF, regulowana pod grubość ściany.

P

Papa

Elastyczny materiał rolowany na bazie asfaltu, używany do pokryć dachów płaskich i jako hydroizolacja. Układana na zakład i zgrzewana lub klejona.

Parapet

Pozioma płyta u dołu okna. Wewnętrzny wykańcza wnętrze i osłania grzejnik, zewnętrzny (z obróbką blacharską lub z konglomeratu) odprowadza wodę deszczową od ściany.

Penetrat

Grunt głęboko penetrujący — preparat wnikający w słabe, pylące podłoże, który je wzmacnia i scala przed nałożeniem kolejnych warstw wykończeniowych.

Pion

Pionowy odcinek instalacji (wodnej, kanalizacyjnej lub gazowej) przechodzący przez kondygnacje budynku. W kamienicach często wymaga wymiany ze względu na korozję.

Płyta karton-gips (regips)

Płyta gipsowa w kartonowej okładzinie, montowana na stelażu do budowy ścianek działowych, sufitów podwieszanych i zabudów. Szybka w montażu i łatwa w obróbce.

Płyta OSB

Płyta wiórowa o orientowanych warstwach wiórów, stosowana w konstrukcjach drewnianych, poszyciach dachów, ścian i podłóg. Wytrzymała, a w odmianach OSB/3 i OSB/4 odporna na wilgoć.

Podbitka

Wykończenie spodniej części okapu dachu — deski, panele PCV lub blacha zamykające przestrzeń między krawędzią dachu a ścianą. Chroni więźbę i wentyluje dach.

Poziomica

Narzędzie do sprawdzania, czy powierzchnia jest pozioma lub pionowa, z libellą (pęcherzykiem powietrza) lub laserowe. Podstawowe przy montażu i wykończeniach.

Pompa ciepła

Urządzenie grzewcze pobierające ciepło z powietrza, gruntu lub wody i przekazujące je do instalacji ogrzewania oraz ciepłej wody. Energooszczędna alternatywa dla kotła.

Przyłącze

Odcinek instalacji łączący budynek z siecią zewnętrzną — wodociągową, kanalizacyjną, gazową lub elektroenergetyczną. Warunek doprowadzenia mediów do obiektu.

R

Rekuperacja

Mechaniczna wentylacja z odzyskiem ciepła. Rekuperator wymienia zużyte powietrze na świeże, odzyskując ciepło z powietrza wywiewanego i ograniczając straty energii.

Robocizna

Koszt samej pracy wykonawcy, bez materiałów. W wycenach remontowych często podawany osobno, aby jasno rozdzielić cenę usługi od kosztu zakupów.

Rynna

Element systemu odwodnienia dachu zbierający wodę deszczową z połaci i odprowadzający ją rurami spustowymi. Chroni elewację i fundamenty przed zawilgoceniem.

S

Silikon dekarski

Trwała, elastyczna masa uszczelniająca odporna na warunki atmosferyczne, stosowana do uszczelnień na dachu i elewacji, np. wokół kominów i obróbek.

Spoina

Wypełnienie szczeliny między elementami — między płytkami (fuga), cegłami w murze lub w konstrukcjach. Uszczelnia i wykańcza połączenie.

Stan deweloperski

Etap wykończenia mieszkania lub domu z otynkowanymi ścianami, wylewkami, oknami, drzwiami wejściowymi i doprowadzonymi instalacjami, ale bez wykończenia podłóg, malowania i białego montażu. Wymaga prac wykończeniowych przed wprowadzeniem.

Stan pod klucz

Pełne wykończenie lokalu gotowe do zamieszkania — z podłogami, malowaniem, białym montażem i zamontowaną armaturą. Klient otrzymuje gotowe wnętrze.

Stan surowy

Etap budowy obejmujący konstrukcję budynku: fundamenty, ściany, stropy i dach. Stan surowy otwarty jest bez okien i drzwi, zamknięty — z zamontowaną stolarką.

Styropian

Lekki, biały materiał izolacyjny z polistyrenu spienionego (EPS), używany do ocieplania ścian, dachów, podłóg i fundamentów. Tani i skuteczny izolator ciepła.

Sufit podwieszany

Konstrukcja z płyt (najczęściej karton-gips) montowana na stelażu poniżej stropu. Obniża sufit, ukrywa instalacje i pozwala na montaż oświetlenia punktowego.

Szpachla

Zarówno narzędzie (płaska stalowa lub gumowa) do nakładania mas, jak i sama masa szpachlowa do wyrównywania ścian oraz wypełniania ubytków przed malowaniem.

T

Tablica rozdzielcza

Skrzynka z zabezpieczeniami instalacji elektrycznej — wyłącznikami nadprądowymi i różnicowoprądowymi, rozdzielającymi prąd na poszczególne obwody w budynku.

Taśma malarska

Papierowa taśma naklejana na krawędzie, których nie chcemy pomalować (listwy, ościeżnice, styki kolorów). Zapewnia ostrą, równą linię farby.

Terakota

Płytki ceramiczne przeznaczone na podłogi, twardsze i bardziej odporne na ścieranie niż glazura ścienna. Popularne w kuchniach, łazienkach i przedpokojach.

Tynk

Warstwa zaprawy pokrywająca ściany i sufity, wyrównująca i chroniąca podłoże. Tynki cementowo-wapienne i gipsowe stosuje się wewnątrz, mineralne i akrylowe na elewacjach.

W

Wełna mineralna

Izolacja z włókien skalnych lub szklanych, o dobrych właściwościach cieplnych i akustycznych oraz niepalna. Stosowana w dachach, ściankach działowych i na elewacjach.

Wieniec

Ciągły, poziomy element żelbetowy spinający ściany budynku na poziomie stropu. Usztywnia konstrukcję i równomiernie rozkłada obciążenia.

Więźba dachowa

Drewniana konstrukcja nośna dachu złożona z krokwi, jętek, płatwi i murłat. Utrzymuje pokrycie dachu i przenosi jego obciążenia na ściany.

Wkład kominkowy

Zamknięta, stalowa lub żeliwna komora paleniskowa z szybą, montowana w kominku. Zwiększa sprawność i bezpieczeństwo ogrzewania w porównaniu z paleniskiem otwartym.

Wylewka

Warstwa wyrównująca podłogę, wykonywana z zaprawy cementowej lub anhydrytowej (samopoziomującej). Tworzy równe podłoże pod okładziny podłogowe.

Z

Zaprawa klejowa

Gotowa lub przygotowywana z suchej mieszanki zaprawa do klejenia płytek, styropianu czy bloczków. Dobierana do rodzaju podłoża i okładziny.

Powiązane

Zobacz też wszystkie usługi remontowo-budowlane w Trójmieście, poradniki na naszym blogu — m.in. jak wybrać ekipę remontową w Gdańsku i ile kosztuje remont łazienki — albo wróć na stronę główną FachowiecPRO, gdzie opiszesz zlecenie i zbierzesz oferty od sprawdzonych wykonawców.